Van WhatsApp naar Signal: migratievoorstel voor KEK-communicatie
9 december 2025
Samenvatting
Dit document beschrijft het voorstel om de KEK-communicatie te migreren van WhatsApp naar Signal. De kern: Signal geeft KEK de ruimte om eigen tools en kennisinfrastructuur te ontwikkelen, volledig veilig in eigen beheer, passend bij onze waarden. In plaats van data, kennis en automatisering over te leveren aan Meta, bouwen we zelf: eigen groepen, eigen bots, eigen kennisbank.
Belangrijkste argumenten:
- Privacy en eigenaarschap: Signal is open-source en non-profit, zonder dataverkoop of advertentiemodel
- Autonomie: Self-hosted bots en integraties mogelijk zonder platform-fees
- Morele consistentie: Past bij wat KEK als gemeenschap wil uitdragen
- Toekomstbestendig: Basis voor KEK-platform met bot en kennisbank
Transitieaanpak:
- Vooronderzoek via poll onder ambassadeurs
- Parallelle periode met beide kanalen
- Minimale adoptiedrempel van 60%
- Gefaseerde migratie per sector
Leeswijzer
| Hoofdstuk | Inhoud |
|---|---|
| 1. Waarom weg van WhatsApp | Problemen met huidige situatie |
| 2. Waarom Signal | Voordelen van Signal als alternatief |
| 3. Vergelijking platforms | WhatsApp vs Signal vs alternatieven |
| 4. Toekomstvisie | KEK-platform en KEK-bot |
| 5. Transitieplan | Hoe we de overstap maken |
| 6. Risico's en mitigatie | Wat kan misgaan en hoe we dat voorkomen |
1. Waarom weg van WhatsApp
De huidige situatie
WhatsApp is het primaire communicatiekanaal van KEK. Onze ambassadeurs zijn actief verspreid over de sectorgroepen, waarvan Energiesystemen met 300+ leden de grootste is. Communities werken prima voor bundeling, en iedereen "zit er al".
Het probleem
WhatsApp is onderdeel van Meta: een geconcentreerde machtsstructuur waarin een klein aantal mensen enorme controle heeft over informatie-infrastructuur. Het bedrijfsmodel draait op data, profilering en gesloten besluitvorming.
Concrete bezwaren:
Data-eigenaarschap: Alles wat wij als KEK aan communicatie, besluitvorming en coördinatie delen, wordt onderdeel van Meta's machtsstructuur.
Vendor lock-in: Zodra we gaan automatiseren (denk aan berichten over events, publicaties, of moderatie-bots), worden we afhankelijk van Meta's betaalde API's. Hoe meer we op WhatsApp bouwen, hoe moeilijker het wordt om weg te komen.
Morele inconsistentie: Meta's topman profileert zich – zeker in de Amerikaanse context – steeds openlijker als machtige, weinig controleerbare private speler. Als KEK willen we daar juist van weg bewegen.
Functionele beperkingen: Het tempo van de chat bepaalt wat zichtbaar blijft. Langlopende discussies verdwijnen in de scroll, waardevolle inzichten zijn moeilijk terug te vinden. Wie een week niet kijkt, mist de boot. Dit belemmert de diepgang die past bij onze inhoudelijke ambities.
2. Waarom Signal
Kernwaarden
Signal is open-source, privacy-first en wordt gedragen door een non-profit in plaats van een beursgenoteerde techgigant. Alle communicatie is standaard end-to-end versleuteld. Er is geen advertentiemodel, geen verkoop van data, geen druk om "meer engagement" uit gebruikers te persen.
Voordelen voor KEK
| Aspect | Voordeel |
|---|---|
| Automatisering | Eigen bots bouwen zonder commerciële platform-fees |
| Data-eigenaarschap | Volledige controle over data en infrastructuur |
| Privacy | End-to-end encryptie standaard, niet optioneel |
| Morele consistentie | Past bij wat we als gemeenschap willen uitdragen |
| Functionaliteit | Feature-par met WhatsApp voor onze use cases |
Self-hosted mogelijkheden
Signal maakt self-hosted bots mogelijk. Dit betekent dat we eigen automatisering kunnen bouwen waarbij logica en data bij KEK blijven, in plaats van bij een externe cloud of platformpartij.
3. Vergelijking platforms
Signal vs WhatsApp
| Criterium | Signal | |
|---|---|---|
| Eigenaar | Meta (beursgenoteerd) | Signal Foundation (non-profit) |
| Businessmodel | Data & advertenties | Donaties |
| Encryptie | End-to-end (optioneel backup) | End-to-end (standaard) |
| Open source | Nee | Ja |
| Automatisering | Betaalde business-API's | Open tooling, self-hosted |
| Strategische richting | Integratie AI & commerciële ecosystemen | Veilige communicatie als publiek nut |
Alternatief: Discord
Plus: Sterke tooling voor communities (kanalen, rollen, bots, voice/video).
Maar:
- Data en berichten staan op servers van een commercieel bedrijf
- Geen standaard end-to-end encryptie voor tekstkanalen
- Minder passend voor een maatschappelijke community die eigen kennis wil opbouwen en hosten
Alternatief: Slack
Plus: Volwassen tool voor teams, veel integraties.
Maar:
- Commercieel SaaS-product met prijs per gebruiker
- Gratis variant beperkt in historie en opslag
- Niet ontworpen als autonoom community-platform
4. Toekomstvisie: KEK-platform en KEK-bot
Met Signal als basis kunnen we een KEK-platform bouwen waarin chat, kennis en coördinatie samenkomen.
KEK-bot (alleen voor KEK-leden)
Een bot die vragen beantwoordt als:
- "Wie kan dit oppakken?"
- "Wie is waar mee bezig?"
- "Wat is de status van project X?"
Knowledge Base
Een eigen kennisbank waarin:
- Alle projecten van KEK zijn opgenomen
- Alle prijzen, plannen en verslagen terug te vinden zijn
- Gecureerde rapporten staan met korte toelichting: wat vinden we er goed aan, wat slecht, en hoe gebruiken we dit in de praktijk
Automatisering
Zoveel mogelijk frictie uit het proces halen:
- Herinneringen
- Taakverdeling
- Updates
- Basisvragen
Alles wat nu tijd en energie kost bij ambassadeurs en bestuursleden kan deels door de KEK-bot worden afgehandeld.
Integratie met andere systemen
De KEK-bot kan gekoppeld worden aan:
- Ghost CMS: Automatische notificaties bij nieuwe publicaties
- Discourse forum: Samenvattingen van actieve discussies
- Evenementenkalender: Herinneringen en updates
5. Transitieplan
Fase 1: Vooronderzoek
- Poll onder ambassadeurs over Signal-bereidheid
- Inventarisatie huidig WhatsApp-gebruik per sector
- Vaststellen minimale adoptiedrempel (voorstel: 60%)
Fase 2: Voorbereiding
- Signal-groepen aanmaken per sector
- Communicatieplan opstellen
- Sectorleads briefen over hun rol in de transitie
Fase 3: Parallelle periode
- Beide platforms actief ondersteunen
- Duidelijke voorkeur uitspreken richting Signal
- Start- en einddatum helder communiceren
- Belangrijke rol voor sectorleads bij adoptie
Fase 4: Gefaseerde migratie
- Per sector overstappen op basis van gereedheid
- Evaluatie en eventuele bijsturing
- WhatsApp-groepen archiveren (niet direct verwijderen)
Fase 5: Afronding
- WhatsApp definitief afsluiten (uiterlijk eind maart 2026)
- Evaluatie en feedback ophalen
- KEK-bot ontwikkeling starten
6. Risico's en mitigatie
Risico: Te weinig ambassadeurs stappen over
Impact: Community fragmenteert, sommige leden raken geïsoleerd.
Mitigatie:
- Vooraf draagvlak meten met poll
- Minimumdrempel van 60% definiëren
- Niet overstappen als drempel niet gehaald wordt
- Parallelle periode om wennen mogelijk te maken
Risico: Functionele beperkingen Signal
Impact: Bepaalde workflows werken niet meer.
Mitigatie:
- Signal is feature-par voor onze huidige use cases
- Discourse forum als aanvulling voor asynchrone discussies
- Self-hosted bots kunnen extra functionaliteit toevoegen
Risico: Weerstand tegen verandering
Impact: Leden haken af of worden minder actief.
Mitigatie:
- Heldere communicatie over het waarom
- Ruime transitieperiode
- Actieve ondersteuning door sectorleads
- Niet forceren: alleen overstappen bij voldoende draagvlak
Conclusie
Als KEK kiezen we niet alleen een app, maar een machtsstructuur waar we ons aan verbinden. Door te kiezen voor Signal en een eigen KEK-platform zorgen we dat onze collectieve wijsheid van ons blijft, in plaats van grondstof te worden voor Big Tech.
Zo kunnen we onze maatschappelijke functie vrijer, veiliger en met minder frictie vervullen – en bouwen we aan een community die sterker wordt door technologie, terwijl privacy en autonomie behouden blijven.